UVA και UVB ακτινοβολία: Ποια είναι η διαφορά και πώς προστατευόμαστε;

Όταν μιλάμε για αντηλιακή προστασία, οι περισσότεροι σκεφτόμαστε κυρίως το SPF. Όμως το SPF είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Για να προστατεύσουμε σωστά την επιδερμίδα μας, χρειάζεται να γνωρίζουμε και τη διαφορά ανάμεσα στην UVA και UVB ακτινοβολία.

Και οι δύο μορφές υπεριώδους ακτινοβολίας μπορούν να επηρεάσουν το δέρμα. Η UVB σχετίζεται περισσότερο με το κοκκίνισμα και το ηλιακό έγκαυμα, ενώ η UVA συνδέεται με τη φωτογήρανση, τις δυσχρωμίες και τη μακροχρόνια φθορά της επιδερμίδας. Γι’ αυτό, όταν επιλέγουμε αντηλιακό, δεν αρκεί να κοιτάμε μόνο τον αριθμό SPF. Χρειάζεται να αναζητούμε προϊόντα με προστασία ευρέος φάσματος, δηλαδή προστασία από UVA και UVB ακτινοβολία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει broad-spectrum αντηλιακό με προστασία από UVA και UVB και SPF τουλάχιστον 30.

Για μια πιο συνολική εικόνα, μπορείτε να δείτε και τον πλήρη οδηγό αντηλιακής προστασίας για πρόσωπο, σώμα και παιδιά.

Τι είναι η UVB ακτινοβολία;

Η UVB ακτινοβολία είναι η μορφή υπεριώδους ακτινοβολίας που συνδέεται πιο άμεσα με το ηλιακό έγκαυμα. Είναι αυτή που κάνει το δέρμα να κοκκινίζει, να «τραβάει» και σε πιο έντονες περιπτώσεις να εμφανίζει πόνο, ξεφλούδισμα ή φουσκάλες.

Η ένταση της UVB ακτινοβολίας αυξάνεται κυρίως τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες, ιδιαίτερα τις ώρες που ο ήλιος είναι πιο δυνατός. Αυτός είναι και ο λόγος που καίγεται πιο εύκολα η επιδερμίδα στην παραλία, στο βουνό, στην πισίνα ή σε πολύωρες εξωτερικές δραστηριότητες.

Το SPF, δηλαδή ο δείκτης αντηλιακής προστασίας, αφορά κυρίως την προστασία από τη UVB ακτινοβολία. Για παράδειγμα, ένα αντηλιακό SPF 30 ή SPF 50 βοηθά στη μείωση της επίδρασης της UVB ακτινοβολίας στο δέρμα, αρκεί να εφαρμόζεται σωστά και να ανανεώνεται συχνά.

Αν θέλετε να καταλάβετε καλύτερα τι σημαίνει ο δείκτης προστασίας, διαβάστε και το άρθρο μας για το SPF 30 ή SPF 50.

Τι είναι η UVA ακτινοβολία;

Η UVA ακτινοβολία διεισδύει βαθύτερα στο δέρμα και συνδέεται περισσότερο με τη φωτογήρανση. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση λεπτών γραμμών, ρυτίδων, απώλειας ελαστικότητας, πανάδων και δυσχρωμιών.

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι η UVA ακτινοβολία υπάρχει όλο τον χρόνο και μπορεί να περνά και μέσα από τα τζάμια. Γι’ αυτό το δέρμα μπορεί να εκτίθεται σε UVA ακόμη και όταν οδηγούμε, καθόμαστε κοντά σε παράθυρο ή κυκλοφορούμε στην πόλη χωρίς να νιώθουμε ότι «μας καίει» ο ήλιος. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ότι οι UVA ακτίνες μπορούν να προκαλέσουν πρόωρη γήρανση και να περάσουν μέσα από το γυαλί.

Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που το αντηλιακό προσώπου δεν είναι μόνο προϊόν παραλίας. Είναι προϊόν καθημερινής φροντίδας, ειδικά για όσες θέλουν να προλάβουν πανάδες, δυσχρωμίες και σημάδια φωτογήρανσης.

Περισσότερα για τη συνολική καθημερινή χρήση θα βρείτε στον οδηγό μας για τη σωστή αντηλιακή προστασία.

UVA ή UVB: Ποια είναι πιο επικίνδυνη;

Δεν χρειάζεται να σκεφτόμαστε την UVA και την UVB ως «λιγότερο» ή «περισσότερο» σημαντική. Και οι δύο μπορούν να βλάψουν το δέρμα, απλώς με διαφορετικό τρόπο.

Η UVB είναι πιο άμεσα αισθητή, γιατί προκαλεί κοκκίνισμα και έγκαυμα. Η UVA είναι πιο «ύπουλη», γιατί δεν προκαλεί πάντα άμεση ενόχληση, αλλά η επίδρασή της συσσωρεύεται με τον χρόνο.

Με απλά λόγια:

• UVB: σχετίζεται κυρίως με το ηλιακό έγκαυμα.
• UVA: σχετίζεται κυρίως με φωτογήρανση, δυσχρωμίες και μακροχρόνια φθορά.
• Και οι δύο: χρειάζονται προστασία.

Γι’ αυτό η σωστή επιλογή δεν είναι απλώς «υψηλό SPF», αλλά αντηλιακό που προστατεύει και από UVA και από UVB.

Τι σημαίνει αντηλιακό ευρέος φάσματος;

Όταν ένα αντηλιακό αναφέρει ότι είναι «ευρέος φάσματος» ή broad spectrum, σημαίνει ότι προσφέρει προστασία τόσο από UVA όσο και από UVB ακτινοβολία. Αυτό είναι σημαντικό γιατί ένα προϊόν μπορεί να έχει υψηλό SPF, αλλά ο καταναλωτής πρέπει να ελέγχει και την προστασία από UVA.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, τα broad-spectrum αντηλιακά προστατεύουν από τις UVA και UVB ακτίνες. Στην Ευρώπη, η προστασία UVA μπορεί να εμφανίζεται στη συσκευασία με την ένδειξη «UVA» μέσα σε κύκλο. Το NHS αναφέρει ότι η ένδειξη UVA σε κύκλο δείχνει ότι το προϊόν πληροί το σχετικό ευρωπαϊκό πρότυπο.

Όταν αγοράζετε αντηλιακό, λοιπόν, ελέγξτε:

• τον δείκτη SPF,
• την ένδειξη UVA,
• αν προσφέρει προστασία UVA/UVB,
• αν ταιριάζει στον τύπο της επιδερμίδας σας,
• αν είναι κατάλληλο για την περίσταση: πόλη, παραλία, παιδιά, ευαίσθητο δέρμα, άθληση.

Γιατί το SPF δεν αρκεί από μόνο του;

Το SPF είναι σημαντικό, αλλά δεν λέει όλη την αλήθεια για την αντηλιακή προστασία. Ο δείκτης SPF αφορά κυρίως τη UVB ακτινοβολία. Άρα, αν κοιτάμε μόνο το SPF, μπορεί να μη δίνουμε αρκετή σημασία στην UVA προστασία, που είναι πολύ σημαντική για τη φωτογήρανση και τις δυσχρωμίες.

Για παράδειγμα, μια γυναίκα που θέλει να προστατευτεί από πανάδες ή σημάδια πρόωρης γήρανσης δεν πρέπει να κοιτά μόνο αν το προϊόν γράφει SPF 50. Πρέπει να επιλέγει αντηλιακό που αναφέρει και προστασία από UVA.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το πρόσωπο, το ντεκολτέ και τα χέρια, δηλαδή σημεία που εκτίθενται καθημερινά και συχνά εμφανίζουν πρώτα σημάδια φωτογήρανσης.

Για να δείτε πώς συνδυάζονται σωστά SPF, ποσότητα και ανανέωση, ανατρέξτε στον πλήρη οδηγό αντηλιακής προστασίας για πρόσωπο και σώμα.

Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή;

Η προστασία από UVA και UVB είναι σημαντική για όλους, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:

• οι ανοιχτόχρωμες επιδερμίδες,
• τα παιδιά,
• οι έγκυες γυναίκες με τάση για πανάδες,
• όσοι έχουν ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων,
• όσοι κάνουν δερματολογικές θεραπείες,
• όσοι χρησιμοποιούν ρετινόλη, οξέα ή άλλα δραστικά συστατικά,
• όσοι έχουν ευαίσθητο δέρμα,
• όσοι περνούν πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα αντηλιακό SPF 50 με καλή UVA/UVB προστασία είναι συνήθως πιο ασφαλής επιλογή, ειδικά για το πρόσωπο.

Χρειάζεται αντηλιακό και μέσα στην πόλη;

Ναι. Η αντηλιακή προστασία δεν αφορά μόνο την παραλία. Στην πόλη, το πρόσωπο, τα χέρια, ο λαιμός και το ντεκολτέ εκτίθενται καθημερινά στον ήλιο, ακόμη και αν η έκθεση είναι μικρή ή διακεκομμένη.

Η UVA ακτινοβολία μπορεί να μας επηρεάζει ακόμη και όταν δεν νιώθουμε έντονη ζέστη ή κάψιμο. Γι’ αυτό η καθημερινή χρήση αντηλιακού προσώπου είναι βασικό βήμα για πρόληψη φωτογήρανσης και δυσχρωμιών.

Ένα ελαφρύ αντηλιακό προσώπου, με ή χωρίς χρώμα, μπορεί να ενταχθεί εύκολα στην πρωινή ρουτίνα μετά την ενυδατική και πριν από το μακιγιάζ.

Πώς να επιλέξετε σωστό αντηλιακό UVA/UVB

Για καθημερινή χρήση, επιλέξτε αντηλιακό που αναφέρει προστασία από UVA και UVB, με SPF 30 ή SPF 50. Για το πρόσωπο, προτιμήστε υφή που ταιριάζει στον τύπο της επιδερμίδας σας.

Αν έχετε λιπαρή επιδερμίδα, αναζητήστε oil-free ή μη φαγεσωρογόνο σύνθεση. Αν έχετε ξηρότητα, προτιμήστε πιο ενυδατική υφή. Αν έχετε ευαίσθητο δέρμα, επιλέξτε προϊόν κατάλληλο για ευαίσθητες επιδερμίδες. Αν έχετε πανάδες ή δυσχρωμίες, προτιμήστε υψηλή προστασία και συστηματική καθημερινή εφαρμογή.

Για το σώμα, η επιλογή εξαρτάται από τη χρήση. Στην παραλία ή σε υπαίθριες δραστηριότητες, το SPF 50 είναι συνήθως πιο πρακτική επιλογή, ειδικά όταν υπάρχει ιδρώτας, νερό ή πολύωρη έκθεση.

Μην βασίζεστε μόνο στο αντηλιακό

Το αντηλιακό είναι απαραίτητο, αλλά δεν είναι το μοναδικό μέτρο προστασίας. Η καλύτερη αντηλιακή φροντίδα περιλαμβάνει και άλλες συνήθειες: σκιά, καπέλο, γυαλιά ηλίου, ρούχα που καλύπτουν το δέρμα και αποφυγή της έκθεσης τις ώρες που ο ήλιος είναι πιο έντονος.

Το NHS τονίζει ότι δεν πρέπει να βασιζόμαστε μόνο στο αντηλιακό, αλλά να συνδυάζουμε την προστασία με κατάλληλα ρούχα και παραμονή στη σκιά όταν ο ήλιος είναι δυνατός.

Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται σε επαρκή ποσότητα και να ανανεώνεται συχνά, ειδικά μετά από κολύμπι, έντονη εφίδρωση ή σκούπισμα με πετσέτα.

Συμπέρασμα

Η UVA και η UVB ακτινοβολία επηρεάζουν το δέρμα με διαφορετικό τρόπο, αλλά και οι δύο χρειάζονται προστασία. Η UVB σχετίζεται περισσότερο με το ηλιακό έγκαυμα, ενώ η UVA με τη φωτογήρανση, τις πανάδες και τη μακροχρόνια φθορά.

Γι’ αυτό, όταν επιλέγουμε αντηλιακό, δεν κοιτάμε μόνο το SPF. Επιλέγουμε προϊόν με προστασία ευρέος φάσματος, κατάλληλο για τον τύπο της επιδερμίδας μας και για τον τρόπο ζωής μας.

Η σωστή αντηλιακή προστασία δεν είναι μόνο θέμα καλοκαιριού. Είναι καθημερινή συνήθεια φροντίδας, ειδικά σε μια χώρα με έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα.

Για όλα τα βασικά βήματα επιλογής και χρήσης, δείτε τον ολοκληρωμένο οδηγό αντηλιακής προστασίας για πρόσωπο, σώμα και παιδιά.